Fotografowanie na długim czasie naświetlania
Ta technika fotograficzna jest niemalże tak stara jak sama fotografia w ogóle. Często efekty tej metody błędnie brane są za obróbkę, czy wręcz manipulacje w programie graficznym. Jednak z całą pewnością tak nie jest i te efektowne rozmycia oraz wrażenie ruchu można uzyskać nawet analogowym sprzętem bez najmniejszego udziału komputera. Fotografowanie na długim czasie to doskonałe połączenie artystycznej wizji i technicznej wiedzy.
Czekając na nadjeżdżający pociąg wydłużyłem czas naświetlania celem uzyskania "ruchomych" chmur
Długa ekspozycja - kiedy ją stosować?
Poniżej przedstawię Wam najczęstsze sytuacje, w których decyduję się na fotografowanie techniką długiej ekspozycji. Najczęściej ma to miejsce w fotografii krajobrazu. Jednak równie ciekawie sprawdza się w fotografii ulicznej czy nawet podczas dokumentowania zdarzeń scenicznych.
Ruch nieba
Wielokrotnie widzę wspaniałe zdjęcia, na których cudownie rozmyte chmury sprawiają wrażenie pędzących po niebie. Owszem, efekt ten jest do uzyskania w programie graficznym. Jednak jego naturalne wykonanie daje dużo lepsze wrażenia. Fotografowanie na długim czasie jest też dobrym sposobem jeśli niebo jest dość ubogie w chmury, lecz te dość wyraźnie się przemieszczają. Wówczas niebo nieco mocniej wypełnia się treścią i nie straszy pustką.
W tym przypadku fotografowanie z czasem naświetlania, który wynosił aż 30 sekund. Choć wartość przysłony wynosiła "zaledwie" f/11 udało mi się to dzięki zastosowaniu gęstego filtra ND. Wartość ISO to najniższa możliwa dla mojego aparatu przy migawce elektronicznej, a więc 125.
Fotografia uliczna
Fotografowanie na długim czasie naświetlania ma szerokie zastosowanie w fotografii ulicznej. Najczęściej chodzi o to, by pokazać dynamikę danej sceny. Czasem długa ekspozycja przydaje się, by uczynić ludzi znacznie mniej widocznymi, by nie zasłaniali istotnych elementów kadru.
Ten kadr pełen jest dynamiki. Zarówno jeśli chodzi o widoczny ruch idącej kobiety, jak o samą kompozycję, która ma swój rytm, nadany przez powtarzające się cyklicznie światło.
Po chwili wykonałem ten kadr. Człowiek był mocno zajęty własnym telefonem, pozostając w idealnym bezruchu. Pędzące auta stały się idealnym tłem. On całkowicie spokojny, siedzący na środku chodnika w centrum Wrocławia i szaleńczy pęd miasta tuż za nim.
Fotografia sceniczna
Zawsze podczas fotografii koncertowej i teatralnej staram się część materiału zrealizować w sposób mocno alternatywny. Służy mi do tego dłuższy czas ekspozycji. Tutaj jednak zadanie jest znacznie trudniejsze. Oprócz doboru odpowiednich parametrów należy jeszcze samemu się poruszyć. Do tego ów ruch trzeba doskonale spasować z czasem naświetlania. Nie jest to łatwe i wymaga wprawy, lecz efekty są tego warte. Finalnie publikuję kilka lub kilkanaście takich zdjęć w całym reportażu, lecz prób wykonuję znacznie więcej. Jakiego czasu wówczas używam? Wartości są różne, lecz nie przekraczam jednej sekundy. Często 1/5s, 1/2s...itp.
Fotografowanie na długim czasie podczas koncertów to pozycja dla mnie obowiązkowa!
Technikę długiej ekspozycji stosuję również w fotografii teatralnej. Wówczas uważnie poluję na emocje aktorów.
Miasto nocą
Uwielbiam nocne zdjęcia na mieście. Wtedy właśnie mogę się bawić fotografowaniem. Wyczekuję odpowiedniej okazji i wyzwalam migawkę, nie wiedząc jaki ostatecznie będzie efekt. Pędzące samochody czy też pojazdy komunikacji miejskiej są wówczas bardzo wdzięcznymi modelami! Jeśli chodzi o konkretne wartości czasu naświetlania to zależne są one od wielu rzeczy. Miejsce, w którym wykonałem poniższe zdjęcie znajdowało się blisko sygnalizacji świetlnej. Pojazdy zatem nie były jeszcze rozpędzone. Oprócz ich prędkości istotnym czynnikiem jest również odległość fotografa.
Czekając na pociąg we Wrocławiu postanowiłem troszkę sobie ten czas urozmaicić. Na szczęście miałem ze sobą statyw. Na zdjęciu widzimy kontrast sytuacji. Stojące w mroku rowery oraz pędzący tramwaj, a za nim sznur samochodów.
Piękne rozmycia wody
Kolejny efekt, który często dostaje łatkę sztucznej obróbki. Nic bardziej mylnego fotografowanie na długim czasie naświetlania to sposób na to, aby woda na zdjęciach miała piękne rozmycie. Chcesz wiedzieć jak fotografować wodospady oraz potoki? Wyjaśniam to tutaj.
Często zwracam uwagę na detal, gdy fotografuję wodospad. Ujęło mnie ułożenie tych kamieni. Dzięki zastosowaniu długiej ekspozycji są one lepiej widoczne, a tło ma piękny miękki look. Fotografowanie na długim czasie to najlepszy sposób na ujęcie w kadrze wody pod każdą postacią.
Zooming
Na temat tej techniki fotograficznej opowiadałem na swoim kanale już wcześniej w tym filmie. Zooming jest już bardzo abstrakcyjną techniką, która przynosi szalone efekty. Stosuję go przede wszystkim w fotografii krajobrazu, lecz zdarza mi się wykonywać go na koncertach lub w teatrze.
Jesień, kolory, las... To drzewo doczekało się wielu portretów, lecz ten "ruchomy" podoba mi się najbardziej!
Zorza polarna i nie tylko
Również astrofotografia opiera się na długim czasie naświetlania. Akurat ta dyscyplina fotograficzna nie jest przeze mnie często praktykowana. Jednak gdy wzywa zorza, moim obowiązkiem jest walka. W przypadku tego zjawiska nie tylko czas naświetlania jest istotnym parametrem. Kluczowe znaczenie ma szerokie otwarcie przysłony. Fotografowanie na długim czasie jest w tym przypadku bardziej koniecznością niż wyborem.
To był jeden z najbardziej wyjątkowych wieczorów w moim życiu. Więcej pisać nie muszę...
Jednak z kronikarskiego obowiązku... FujiFilm X-H2, Viltrox 27mm F/1.2. Dlaczego ekwiwalent 40mm przy zorzy? Z dwóch powodów. Przede wszystkim zaważyła jasność tego genialnego obiektywu. Im mocniej otwarta przysłona, tym lepiej widoczna zorza. Poza tym na Dolnym Śląsku zjawisko to nie zawsze dosięga do wysokich partii nieba.
Długa ekspozycja - najważniejsze informacje
Była garść przykładów, a więc teraz trochę technikaliów. Fotografowanie na długim czasie wymaga przygotowania, doświadczenia, wizji, a czasem kilku akcesoriów.
- Statyw to podstawa! W większości przypadków fotografowanie na długim czasie wymagać będzie tego jakże praktycznego akcesorium. Trudno bowiem w idealnym bezruchu trzymać aparat przez sekundę, a co dopiero pół minuty.
- Filtry szare. Czasem światła jest po prostu sporo i ciężko w ogóle uzyskać dłuższy czas. Na pomoc przychodzą filtry ND, które zabrać potrafią sporo światła. Dzięki temu nawet za dnia uzyskać możemy długą ekspozycję.
- Filtr polaryzacyjny. Ten przydaje się szczególnie podczas fotografowania wody!
- Trening czyni mistrza! Początki mogą być frustrujące. Jednak technika długiej ekspozycji - jak każda - wymaga opanowania. Do tego trzeba czasu.
- Nie nadużywaj! Fotografowanie na długim czasie jest doskonałym urozmaiceniem i wzbogaca każdą galerię. Jednak przesadne używanie tej techniki w końcu znudzi Twoich odbiorców.
- Fotografuj w RAW! Dla mnie to "oczywista oczywistość", lecz wiele osób wciąż próbuje robić zdjęcia w formacie JPG. W przypadku fotografii na długim czasie przewaga "cyfrowego negatywu" uwidacznia się jeszcze mocniej.
- Pogoda bywa kluczowa. Fotografowanie na długim czasie nie zawsze jest trafną decyzją. Jeśli chcesz mieć piękne (i ostre!) drzewa na tle wędrujących chmur, zwróć najpierw uwagę czy one same się nie trzęsą.
- Uważaj na prześwietlenia. Zawsze powtarzam, że łatwiej "wyciągnąć cienie" niż gasić światła. Gdy w kadrze są jasne elementy długa ekspozycja może sprawić, że będą to obszary prześwietlone.
