Jak fotografować tarczę słoneczną - przewodnik
Niemal zawsze, gdy niebo nie rozpieszcza i nie ma szans na piękne zdjęcia zachodu słońca zastanawiam się nad alternatywą. Często zdarza się, iż tuż nad horyzontem kłębi się przerzedzone pasmo chmur. Wówczas wiem, że tematem mojej fotografii będzie słońce wypełniające kadr. Jeśli chcesz dowiedzieć się jak fotografować tarczę słoneczną, to jesteś w dobrym miejscu.
1. Zdjęcie musi mieć temat
Zawsze powtarzam, że fotografia musi mieć jakiś temat. Wokół niego powinna być jakaś otoczka. Zanim zastanowisz się jak fotografować tarczę słoneczną, pomyśl o otoczeniu tej ognistej kuli. Zdjęcie samego słońca może nie mieć większego sensu.
Dobre otoczenie do zdjęć tarczy słonecznej:
- Zjawiskowe niebo
- Wierzchołki gór
- Drzewa
- Architektura
Na moich zdjęciach w większości słońcu towarzyszą grzbiety gór, porośnięte lasami. Mieszkając w Kotlinie Kłodzkiej nie trudno o takie okoliczności przyrody. W tym roku planuję jednak znacznie rozbudować moją "słoneczną galerię" i uchwycić tarczę słoneczną w towarzystwie innych elementów.
Motyw kuli słonecznej i drzew to mój ulubiony sposób na tego typu fotografię. Kulisy powstawania tego zdjęcia opisuję w tym artykule.
2. Jakim obiektywem fotografować tarczę słoneczną?
Jak fotografować tarczę słoneczną to jedno... Trzeba jeszcze zastanowić się nad optyką. Tutaj odpowiedź jest oczywista. Im dłuższa ogniskowa, tym lepiej. Ja używam SONY FE 200-600 mm f/5.6-6.3 G OSS. W ogromnej części przypadków korzystam z maksymalnej ogniskowej. Wówczas słońce stanowi istotną część kadru.
Światło słoneczne jest bardzo silne. Często nie wystarczy ustawienie możliwie krótkiego czasu naświetlania i najniższej wartości ISO. Wówczas należy rozważyć użycie filtra szarego. Może on dość mocno ułatwić zadanie. Jednak w przypadku obiektywów o pokaźnych ogniskowych mamy do czynienia z bardzo dużym rozmiarem filtra. W moim obiektywie jest to 95mm. Filtry o tym rozmiarze są dość drogie.
Dlatego też często mam dylemat, ale co do wyboru aparatu. Posiadam SONY A7RIIIa oraz SONY A9. Teoretycznie wybór powinien padać na ten pierwszy model, gdyż jego rozdzielczość sprawia, iż w trybie APS-C uzyskuję ekwiwalent ogniskowej 900mm (wciąż pozostaje mi 18 megapikseli). Jednak to A9 w trybie elektronicznej migawki pozwala uzyskać szaleńczo krótki czas naświetlania, który wynosi 1/32000s. Dzięki temu do minimum spada ryzyko przepaleń na słońcu.
3. Odpowiednie niebo jest kluczowe
Aby z powodzeniem fotografować tarczę słoneczną należy trafić w odpowiednie warunki. Kluczowe są chmury, które nie mogą być zbyt gęste. Ich brak oznaczał będzie białe koło zamiast słońca. Najlepiej jeśli jest to niezbyt gęsta warstwa chmur tuż nad horyzontem. Jeśli są one nieco bardziej gęste ratunkiem mogą być luki pomiędzy nimi.
Dramatyczne, płonące niebo i kula ognia. Tutaj słońce jest doskonale przykryte cienką warstwą chmur
4. Bracketing ekspozycji i HDR
Fotografowanie słońca zawsze wiąże się z ogromną rozpiętością tonalną sceny. Dlatego też zalecam rozważenie zastosowania bracketingu ekspozycji celem późniejszego stworzenia HDR w post produkcji. Pomaga to uratować się od prześwietleń i głębokich czerni na zdjęciu. Jednak nie zawsze technika ta jest koniecznością. Jeśli nasz horyzont ma być czarny (jak na powyższych zdjęciach) lub jeśli ruch chmur jest szybki to nie ma sensu scalać klatek w jedną.
W przypadku tego zdjęcia konieczne było zastosowanie bracketingu ekspozycji. W innym wypadku nie było możliwe zachowanie jakichkolwiek informacji ze słońca.
5. Jakie ustawienia aparatu, by fotografować tarczę słoneczną?
Zalecam korzystanie z trybu manualnego i samodzielny dobór parametrów. W ogromnej ilości przypadków korzystać będziemy z minimalnego dostępnego ISO, przysłony na poziomie minimum F/11 oraz bardzo krótkiego czasu. Wiele zależy od tego, jak zneutralizowana będzie siła światła słonecznego. Sam miałem przypadek, w którym musiałem skorzystać z parametrów 1/8000s, ISO 50 oraz F/36. Nie było innej możliwości, by zachować detale słońca.
Polecam korzystać ze statywu, gdyż bez niego ewentualny bracketing ekspozycji nie będzie możliwy. Tarczę słoneczną fotografuję najczęściej ustawiając ostrość ręcznie. Auto focus potrafi zawodzić, gdy mocny strumień światła uderza bezpośrednio w obiektyw.
6. Skorzystaj z aplikacji
Gdy chcesz fotografować tarczę słoneczną musisz wiedzieć, w którym miejscu słońce znajdzie się w danym momencie. W Google Play oraz App Store nie brakuje odpowiednich narzędzi. Wiele aplikacji za pomocą aparatu pokaże Ci gdzie dokładnie znajdzie się słońce o danej godzinie. Jeśli planujesz fotografować tarczę słoneczną w sąsiedztwie jakiegoś obiektu, możesz w łatwy sposób dostosować swoje położenie, by zbudować taki kadr.
Aplikacja Sun Locator doskonale nadaje się do wykonania pomiaru
