Jaki aparat kupić? Kompleksowy poradnik
Jaki aparat kupić do fotografii krajobrazu, a jaki do reportażu? Na to i inne pytania odpowiadam w tym artykule. Kupno odpowiedniego aparatu fotograficznego to kwestia niezwykle istotna. Ten wybór determinuje wiele kolejnych kroków. Od niego zależy po jakie sięgniesz obiektywy i akcesoria. Warto do tej inwestycji podejść ze spokojem, gdyż zmiana systemu bywa bardzo kosztowna.
1. Zdefiniuj swoje potrzeby
Jaki aparat kupić zgodnie z własnymi potrzebami? Przede wszystkim najbardziej odpowiedni do rodzaju fotografii, który Cię interesuje. Na pewno jest jeden typ, który najbardziej Cię kręci. Zastanów się również jaka druga specjalizacja może niebawem okazać się bliska Twemu sercu. Fotografia zbliżeniowa ma zupełnie inne wymagania sprzętowe niż portret.
2. Zaplanuj budżet i nie zapomnij o reszcie
Ludzie często pytają jaki aparat kupić np. do 10 000 złotych. Niestety wiele osób zapomina o tym, że sam aparat fotograficzny to jedynie baza. Jest on kluczowy, bo on definiuje system w jakim będziemy pracować, lecz jest on tylko elementem tej układanki sprzętowej.
Pamiętaj, że oprócz kupna korpusu czeka cię także inwestycja w przynajmniej jeden obiektyw. Do tego potrzebna będzie torba, karta pamięci oraz być może statyw. Zdecydowanie odradzam poleganie na obiektywie "kitowym", który bywa często dołączony do aparatu. Są to ciemne obiektywy, które nie oferują zbyt dobrej jakości obrazu i komfortu pracy. Z tego względu najlepiej kupić samo body i zainwestować w jakiś obiektyw. Jaki? To zależy od Twoich potrzeb. Zalecam, by cena aparatu nie wynosiła więcej niż 70% ustalonego budżetu. Zastanówmy się zatem jaki aparat kupić, biorąc pod uwagę parametry.
Nie przepłacaj. Znajdź najlepszą ofertę na Ceneo.pl
3. Bezlusterkowiec czy lustrzanka?
Jeszcze pięć lat temu to pytanie było najczęściej zadawanym w wykonaniu tych, którzy rozważali jaki aparat kupić. Dziś wybór wydaje się łatwiejszy. Współczesne bezlusterkowce pozbawione są "chorób wieku dziecięcego". Dawniej miały one opóźnienia w swoich wizjerach elektronicznych czy też bardzo małe baterie (np. Sony A7II). Bywały również modele, które pomimo świetnych parametrów pozbawione były podwójnego slotu na karty pamięci (np. Canon EOS R).
Dziś aparaty bezlusterkowe są już w pełni profesjonalnymi korpusami bez najmniejszych braków względem lustrzanek. Dlatego też rekomenduję wybór właśnie takiego sprzętu.
Dlaczego bezlusterkowiec jest lepszy niż lustrzanka?
- Funkcja wykrywania (i śledzenia!) oka / twarzy.
- Topowe bezlusterkowce rozpoznają nawet typ obiektu.
- Symulacja ekspozycji od razu w wizjerze.
- Wizjer elektroniczny daje możliwość pokazania siatki, co ułatwia kompozycję kadru.
- Stabilizacja matrycy.
- Elektroniczna migawka, a więc nie zużywasz mechanizmu migawki. W niektórych modelach daje ona możliwość wykonywania zdjęć seryjnych z prędkością 30 (lub więcej) klatek na sekundę.
- Lustrzanki nie są już produkowane, więc prędzej czy później sięgniesz po "bezlustro".
- Doskonale współpracują z zabytkowymi obiektywami dzięki funkcji focus peaking, która polega na podświetleniu ostrych obszarów.
- Znacznie większa liczba punktów AF. Przykładowo, lustrzanka Canon EOS 1D-X mark III posiada ledwie 191 punktów, zaś Canon EOS R1 aż 4897
Powyższe zestawienie nie oznacza oczywiście, że lustrzanki cyfrowe pozbawione są atutów względem młodszych kolegów.
Dlaczego lustrzanka cyfrowa jest lepsza niż aparat bezlusterkowy?
- Wciąż lepszy czas pracy na baterii
- Profesjonalne modele są odporne na mróz
- Mniejszy problem z przegrzewaniem
- Dla niektórych wizjer optyczny to wciąż mocna zaleta
4. Jaki aparat kupić? Rozmiar (matrycy) ma znaczenie
Matryca aparatu fotograficznego to czujnik, na który pada obraz. Nazywana bywa również sensorem. Może mieć ona kilka rozmiarów. Najbardziej popularne to pełna klatka (36 × 24 mm) oraz APS-C (25,10 × 16,7 mm). Jednym z najczęściej powtarzanych mitów jest to, że pełna klatka jest bezapelacyjnie lepsza. W wielu przypadkach większy czujnik pochwalić się może większymi osiągami. Dawniej różnice były spore. Dziś niejedna matryca w rozmiarze APS-C potrafi zawstydzić swój większy odpowiednik. Przywołam zatem przykład autentyczny, który pokazuje, że pełna klatka - choć ma lepsze osiągi - nie nokautuje APS-C w pierwszej rundzie.
Porównanie matryc aparatów Nikon D7200 (APS-C) oraz Nikon D850 (pełna klatka) na podstawie testów laboratorium DXOMARK. Głębia koloru oraz zakres tonalny są na bardzo zbliżonym poziomie. Model pełnoklatkowy swą przewagę pokazuje w wydajności ISO. Po prostu lepiej sobie radzi z wysokimi czułościami.
Jak widać, pełną klatkę warto wybrać, gdy fotografujemy w sytuacjach, gdy musimy podnieść czułość ISO. Z drugiej strony, dzisiejszy moduł odszumiania w Adobe Lightroom jest tak skuteczny, że niebawem mało kto będzie przejmował się ziarnem wywołanym wysoką czułością.
Jeden i drugi standard potrafią pokazać swoją przewagę w zależności od rodzaju fotografii. Kluczowym jest fakt, iż obiektywy stworzone dla aparatów pełnoklatkowych będą spełniać swą rolę na korpusach APS-C. W odwrotną stronę to nie zadziała.
Czym w praktyce różni się pełna klatka i APS-C?
- Głębia ostrości: Aby uzyskać tak samo płytką głębię ostrości, jaką na pełnej klatce przy przysłonie F/2 musisz skorzystać z wartości F/1.4 na matrycy APS-C. Przykładowo: masz korpus pełnoklatkowy i obiektyw 85mm F/2, by mieć równie rozmyte tło musisz skorzystać z 56mm F/1.4 na APS-C
- Ekwiwalent ogniskowej: W przypadku matryc APS-C wartość ogniskowej mnożymy raz 1.5 (1.6 dla Canona). Co to oznacza w praktyce? Jeśli na aparacie z matrycą APS-C skorzystasz z obiektywu o ogniskowej 300mm da Ci on takie zbliżenie jakbyś używał pełnej klatki i 450mm.
- Koszt obiektywów: Pisałem już, że obiektywy pełnoklatkowe można stosować w połączeniu z aparatami o matrycy APS-C. Jednak Istnieje też grupa obiektywów skonstruowana celowo pod matrycę APS-C. One są na ogół dużo tańsze i lżejsze. Ciekawa sytuacja ma miejsce w systemie FujiFilm X. Genialny obiektyw portretowy Fujinon XF 56 mm f/1.2 R II WR można kupić za nieco ponad 5 tysięcy złotych. Ile kosztuje klasowa "portretówka" pod pełną klatkę? Sony FE 85mm F1.4 GM II kosztuje prawie 9 tysięcy, a Canon 85 mm f/1.4 L EF IS USM 8 tysięcy.
- Wydajność ISO: Zerknijmy na testy laboratoryjne wspomnianego DXOMARK. Spośród aparatów pełnoklatkowych najlepszy jest Canon EOS R3, który dobre wyniki ma osiągać nawet przy ISO 4083. Z kolei najlepszy wynik z testowanych bezlusterkowców osiągnął Sony A6600 - ISO 1939. Oczywiście nie oznacza to, że Canon nie zrobi świetnego zdjęcia przy ISO 6400, a Sony przy 3200. To są tylko cyferki, ale z drugiej strony mogą wiele mówić o tym jak rozmiar czujnika wpływa na zaszumienie zdjęć.
- Waga: Aparaty z matrycą APS-C często są lżejsze, choć nie zawsze, gdyż FujiFilm X-H2 też swoje waży. Na pewno jednak obiektywy pod mniejszą matrycę ważą mniej. Mają też mniejszą średnicę gwintu filtra, więc np. filtr polaryzacyjny będzie tańszy do takiego obiektywu.
Jaki aparat kupić? Pełna klatka czy APS-C?
To jaki aparat kupić zależy od typu fotografii. Mam na ten temat swoje przemyślenia.
- Fotografia makro: Zdecydowanie APS-C. W takim rodzaju fotografii często korzystamy z mocno domkniętej przysłony. Wiele obiektywów przy wartościach rzędu F/16 ma już braki w ostrości. Tutaj kłania się zasada większej głębi w APS-C. F/11 na APS-C to jak F/16 dla pełnej klatki (zakładając, że chodzi o ten sam obiektyw)
- Portrety: Pełna klatka wygrywa. Ławiej uzyskać płytszą głębię ostrości. Do super rozmytego tła w portrecie wystarczy obiektyw typu 85mm F/1.8. Takie szkło można kupić już za około dwa tysiące złotych.
- Fotografia przyrodnicza: Jaki aparat kupić do fotografii przyrodniczej? Na dwoje babka wróżyła. Z jednej strony APS-C daje większe zbliżenie dla tej samej ogniskowej. Z drugiej strony pełna klatka to lepsza wydajność ISO, co w przypadku biegających zwierząt może mieć znaczenie.
- Zdjęcia kulinarne: Również polecam APS-C. Ze względu na głębię ostrości.
- Eventy: Pełna klatka, bo często będziesz korzystać z wartości ISO rzędu 6400.
- Krajobraz: Pełna klatka daje lepszy zakres dynamiczny. Z kolei zestaw zbudowany na APS-C będzie lżejszy. Oba wybory mają swoje racje. Ja osobiście wybrałem do krajobrazu pełnoklatkowe Sony A7RIII.
- Fotografia uliczna: APS-C. Aparaty Sony z tą matrycą są małe i niepozorne. Ma to ogromne znaczenie w fotografii ulicznej. Nie "straszysz" ludzi wielkim korpusem z jeszcze większym obiektywem.
5. Uważaj na rozdzielczość!
Pamiętam jak podczas wycieczki do Krakowa sprzedawca w sklepie spożywczym zobaczył aparat wiszący na szyi. O co zapytał? Oczywiście o megapiksele. Powiedziałem mu, że 20 (Canon EOS 5d mark II). Był lekko zdziwiony, bo jego telefon ma 50. Rozdzielczość to chwyt, na który niektórzy się łapią jak muchy na lep. Prawda jest taka, że nie zawsze przyda Ci się 42, 50 czy 60 megapikseli. Mało tego! Taka rozdzielczość może stać się Twoim utrapieniem. Pliki szybko zapełnią dysk, lagi podczas obróbki i wielogodzinne odszumianie.
Kiedy zatem warto postawić na aparat z wysoką rozdzielczością? Jeśli fotografujesz z myślą o dużych wydrukach. Ewentualnie jeśli robisz makro lub fotografię zwierząt. W Sony A7RIII bardzo łatwo ustawić cropa x1,5. Wówczas moje pliki mają bardzo użyteczne 18 megapikseli, a ogniskowa się mnoży. W makrofotografii mogę wówczas się nieco oddalić, co zwiększa głębię ostrości. W fotografii zwierząt z 600mm robi mi się 900. Jednak w każdym innym rodzaju fotografii wolę Sony A9, które ma 24 megapiksele i lekkie pliki RAW.
6. Jaki aparat kupić - nowy czy używany?
To też niezwykle istotna kwestia poradnika "Jaki aparat kupić". Kupowałem w życiu zarówno nowe jak i używane aparaty. W obu przypadkach byłem zadowolony. Nie chcę tutaj pisać "oczywistych oczywistości" o gwarancji, ryzyku...itp.
Osobiście doradzam zawsze kupno sprzętu używanego, lecz z pewnego źródła. Najlepiej z dobrego, wiarygodnego komisu. Wówczas możemy liczyć na trzymiesięczną gwarancję. Kupno od pana z OLX to ogromne ryzyko bez żadnych praw konsumenta.
Na co patrzeć przy kupnie używanego aparatu?
- Przebieg migawki: im mniejszy, tym lepiej.
- Stan wizualny: Zobacz, czy aparat nie ma obić. Świadczyć to może o jakimś "bolesnym" upadku.
- Gwarancja rozruchowa: Jeśli sprzedawca daje trzy miesiące gwarancji to znaczy, że jest pewny sprzętu
- Opinie o sprzedawcy
- Dopytaj czy aparat używany był do filmowania. Niestety nie da się tego zweryfikować. Jednak jeśli kupujesz sprzęt od filmowca, licz się z tym, że matryca mogła nie raz być przegrzana.
- Stan muszli ocznej. To też wiele mówi o przejściach sprzętu.
7. Jaki aparat kupić i na co zwracać uwagę?
Przechodzimy do najbardziej praktycznego poradnika zakupu aparatu. Jaki aparat kupić do konkretnej specjalizacji? Na co zwracać uwagę? Przyjrzyjmy się konkretnym dziedzinom fotografii i zastanówmy co jest najbardziej istotne.
- Fotografia krajobrazu: Jaki aparat kupić do fotografii krajobrazu? Przede wszystkim taki, który oferuje wysoki zakres dynamiczny i dobrą głębię koloru. W krajobrazach autofocus czy wydajność ISO mają mniejsze znaczenie. Jeśli planujesz drukować zdjęcia w dużym formacie rozwasz kupno sprzętu, którego rozdzielczość wynosi ponad 40 megapikesli.
- Fotografia reportażowa: Przede wszystkim wydajny autofocus. Ważna jest też ergonomia, a więc dobry chwyt i odpowiednia ilość przycisków na tylnym panelu.
- Jaki aparat kupić do fotografii zwierząt? Tutaj znów kluczowy będzie szybki auto focus. Również prędkość fotografowania seryjnego będzie mieć znaczenie. Takie 30 klatek na sekundę będzie świetne!
- Fotografia eventowa: Tutaj również auto focus, wydajność ISO oraz odpowiednia ergonomia. Rozdzielczość może mieć mniejsze znaczenie. Dwa sloty na karty pamięci to obowiązek! Ważny będzie jeszcze czas synchronizacji z lampą błyskową.
- Street photo: Przede wszystkim kompaktowy rozmiar i wydajny autofocus
- Jaki aparat kupić do fotografii makro? Ja bym mimo wszystko polecał coś z matrycą APS-C ze względu na głębię ostrości.
Podsumowanie
Mam nadzieję, że nieco pomogłem Wam zrozumieć jaki aparat kupić. Choć kupno aparatu fotograficznego jest dopiero początkiem kompletowania sprzętu, jest to krok strategiczny. Decyzja o tym, jaki aparat kupić warunkuje bowiem obecność w danym systemie. Dlatego też warto przeanalizować optykę, która dla owego systemu jest dedykowana. Istotnym jest również racjonalne podejście do budżetu, by nie "przepalić" go na sam korpus. Jeśli dalej nie wiesz jaki aparat kupić - skontaktuj się ze mną. Chętnie pomogę!
