Niebo na zdjęciach - moje przemyślenia
W fotografii krajobrazu niebo odgrywa rolę niesamowicie istotną. Bardzo często to właśnie ciekawy układ chmur determinuje mnie do tego, by ruszyć się z domu. Niebo na zdjęciach jest niemalże stałym elementem. Ponadto decyduje ono np. o świetle. Jest wiele prognoz pogody, które pomagają przewidzieć co nas czeka na niebie. Między innymi ICM, gdzie mamy zaznaczony stopień zachmurzenia oraz wysokość chmur.
Na meteogramie widzimy, że stężenie niskich chmur będzie bardzo duże.
Dobierz odpowiedni temat i obiektyw
Niebo na zdjęciach wyglądać może bardzo różnie. Wiele zależy od naszej wizji kadru. Ta z kolei często jest zależna od warunków. Odpowiednie dopasowanie się do warunków to coś, co pozwala nam stać się lepszym fotografem. Jak zatem dopasować się do układu chmur?
Scenariusz 1: Całe niebo pokryte jest ładnymi chmurami
Wówczas masz pełną dowolność. Możesz zarówno używać mniejszych ogniskowych i umieszczać w kadrze jak największy obszar nieba. Masz również możliwość skorzystać z teleobiektywu i wówczas na zdjęciu pojawią się tylko niższe partie nieba.
Scenariusz 2: Ładne chmury są jedynie nad horyzontem
W takiej sytuacji oddalam się od tematu mojego zdjęcia i używam obiektywu Sony FE 200-600 mm F5.6-6.3 G OSS. Im dłuższa ogniskowa tym mniej nieba na zdjęciu. Wybierając 600mm mam możliwość stworzenia dobrego kadru z dobrym niebem na zdjęciu nawet w sytuacji, gdy tylko niewielki pasek nad horyzontem jest zachmurzony.
Niebo na zdjęciu wygląda co najmniej dobrze. Jednak tylko ja wiem, co było wyżej. Zwykła pustka. Dlatego też zdecydowałem się na zastosowanie długiej ogniskowej, zachowując dużą odległość od tematu zdjęcia (samotne drzewo na tle dramatycznego nieba).
Scenariusz 3: Chmury są wysoko, a nad horyzontem pustka
Dość trudny scenariusz, bo możemy na zdjęciu mieć całkowicie nudny obszar w środku kadru. Dlatego w tej sytuacji jedynym ratunkiem będzie użycie ogniskowej około 16mm. Tak szerokie pole widzenia zmarginalizuje pustą przestrzeń i pozwoli uchwycić bogactwo chmur wysokich.
Chcesz mieć ładne niebo na zdjęciach? Dobierz odpowiednie proporcje
W artykule na temat zasad kompozycji w fotografii pisałem o trójpodziale. Sam zwykle fotografuję tak, by niebo na zdjęciach zajmowało 1/3 lub 2/3 kadru. Jest to najczęściej stosowany standard kompozycji w fotografii pejzażowej. Czasem jednak zdarza się, że odbiegam od tej reguły. Wyjątkowo zjawiskowe niebo zachęca mnie, bym umieścił go w kadrze nawet 80 czy 90%. Taki zabieg może być ryzykowny, lecz czasem efekty są mocno zadowalające.
Dlaczego właśnie tak skomponowałem ten kadr? Przede wszystkim niebo tego dnia robiło na mnie piorunujące wrażenie. Miałem ogromną chęć, by niebo na zdjęciu stanowiło większość. Nie miałem przy sobie szerokiego obiektywu. Skorzystałem więc z ZEISS Batis 2/40. Oddaliłem się znacznie od drzewa. W efekcie wyszło to na dobre. Drzewo będące małym punktem pokazuje ogrom i siłę chmur.
Znajdź odpowiednie miejsce
Na łamach bloga pisałem już o tym jak znaleźć dobre miejsce do fotografowania. Odniosę się do tego tematu w kontekście samego nieba. Odpowiednie miejsce, czyli jakie? Takie, w którym z każdej strony masz dobry widok. Piękne niebo na zdjęciach to nie zawsze wschód czy zachód słońca. Oczywiście, złote godziny są najlepsze. Czasem okazuje się jednak, że niebo potrafi być ciekawsze dokładnie z drugiej strony lub na 45 stopni w lewo lub w prawo od zachodu. Wielokrotnie zdarzało mi się, że o zachodzie słońca budowałem kadr, ustawiając się naprzeciw.
To nie zorza polarna. Tak wyglądało niebo, gdy stałem tyłem do zachodu słońca. Dzięki odpowiednio dobranemu miejscu miałem "czysty strzał" praktycznie z każdej strony.
Czasem odpuść sobie niebo na zdjęciach
Zdarza się, że nagle chmury znikną. Co wtedy? Wykorzystaj to, co masz blisko siebie. Stwórz jakiś ciekawy kadr, który nie zawiera nieba. Pola zbóż, rzędy drzew lub motywy zwierzęce. Nie warto się poddawać. Należy zawsze walczyć o swój kadr.
Tego jesiennego popołudnia warunki dopisywały. Czułem, że niebo na zdjęciach będzie wyglądać super. Jednak im bliżej złotej godziny, tym mniej chmur. Na szczęście miałem długi obiektyw. Puste niebo sprawiło, że światło słoneczne było silne, mocno podświetlając drzewa. Wykorzystałem ten fakt, by stworzyć taką fotografię pełną ciekawych świateł i mocnych kolorów.
Niebo na zdjęciach - podsumowanie
Fotografia krajobrazu z uwzględnieniem nieba to fascynujący proces, w którym kluczową rolę odgrywa nie tylko sam krajobraz, ale także chmury i światło. Jak pokazuje artykuł, odpowiedni dobór tematu, obiektywu i kompozycji może całkowicie odmienić odbiór zdjęcia. Niebo, w zależności od jego układu i warunków, może stanowić kluczowy element kadru, a różne scenariusze zachmurzenia wymagają odpowiedniego podejścia do techniki fotografowania. Dobranie odpowiednich proporcji w kadrze, znalezienie odpowiedniego miejsca i elastyczność w podejściu do fotografii pozwalają uchwycić wyjątkowe chwile. Ważne jest, aby umiejętnie wykorzystać zarówno złote godziny, jak i puste przestrzenie, które mogą stanowić równie interesujący temat do fotografowania.
