Jaki obiektyw do fotografii portretowej sprawdzi się najlepiej?
Nie od dziś wiadomo, iż każdy rodzaj fotografii niesie za sobą swoje indywidualne wymagania oraz ma pewne cechy charakterystyczne. Często bywam pytany jaki obiektyw do fotografii portretowej będzie najlepszym wyborem. Odpowiedź oczywiście nie jest jednoznaczna, a koncepcji jest kilka. Wiele również zależy od tego, jakie inne rodzaje fotografii chcesz wykonywać oprócz portretów. Ważne jest, aby posiadany sprzęt był możliwie jak najbardziej uniwersalny, dając szerokie spektrum zastosowania.
1. Unikaj szerokich kątów
W dobie fotografii telefonem komórkowym zalewa nas fala portretów wykonanych poprzez zastosowanie złej optyki. Często soczewki w smartfonach mają ekwiwalenty ogniskowej poniżej 50mm. Nie jest to zbyt dobre rozwiązanie, jeśli zależy nam na korzystnym wyglądzie twarzy. Dlatego też jeśli już robisz portrety telefonem upewnij się, że wybierasz możliwie najdłuższy z kilku o
biektywów. Jak sprawdzić ekwiwalent ogniskowej w optyce Twojego smartfona? Zrób zdjęcie przy pomocy każdego obiektywu, a następnie wejdź w szczegóły i znajdź informację o ogniskowej.

Szczegółowe dane zdjęcia zrobionego przy pomocy iPhone 13 mini. Widzimy, że ekwiwalent ogniskowej obiektywu wynosi 26mm. Z całą pewnością nie jest to odpowiedni obiektyw do fotografii portretowej.
2. Popularny standard - 85mm
Jaki obiektyw do fotografii portretowej stosowany jest najczęściej? Obserwując wielu fotografów zauważam, że liderem jest ogniskowa 85mm. Maksymalny otwór przysłony bywa różny. Często warunkuje go po prostu budżet. Im obiektyw jest jaśniejszy, tym droższy.
Ogniskowa 85mm zapewnia bardzo dobrą i naturalną perspektywę. Rysy i kształt twarzy modela są w pełni naturalne. Dodatkowo ten "kaliber" pozwala na uzyskanie "bezpiecznego" dystansu od modela. Dzięki temu nie zakłócasz jego strefy komfortu. Soczewki o tej ogniskowej są jasne, a maksymalny otwór przysłony rzędu F/1.8, F/1.4 czy nawet F/1.2 pozwalają na bardzo dobre rozmycie tła. Dzięki temu nasz model jest wyraźnie zaznaczonym na zdjęciu tematem.
Obiektywy do fotografii portretowej - najczęstszy wybór fotografów:
- Canon RF 85mm f/1.2L USM
- Sony FE 85mm f/1.4 GM
- Sony GM 85mm f/1.2
- Nikon AF-S 85mm f/1.4G
- Sigma 85mm f/1.4 DG HSM Art
- Tamron 85mm f/1.8 Di VC USD
- ZEISS Batis 1.8/85

Zdjęcie wykonane przy użyciu obiektywu ZEISS Batis 1.8/85mm (recenzja)
3. "Setka makro"
Jeśli oprócz portretów lubisz też tworzyć fotografię zbliżeniową to być może posiadasz obiektyw o ogniskowej około 100mm. "Setka makro" to również znakomity obiektyw do fotografii portretowej. Obiektyw typu 100mm F/2.8 cechuje się dobrą ostrością. Poza tym jeszcze bardziej kompresuje perspektywę. Nie daje on już tak gładkiego rozmycia, lecz wciąż mamy całkiem dobre bokeh i izolację modela od tła.
Jakie obiektywy makro stosowane są w fotografii portretowej:
- Canon EF 100mm f/2.8L Macro IS USM
- Nikon AF-S 105mm f/2.8G IF-ED VR Micro
- Sony FE 90mm f/2.8 Macro G OSS
- Sigma 105mm f/2.8 EX DG OS HSM Macro
- Tamron 90mm f/2.8 Di Macro 1:1 VC USD
- Zeiss Milvus 100mm f/2 Macro

Zdjęcie wykonane przy pomocy obiektywu Carl Zeiss Makro-Planar T* 100 mm f/2
4. Średni teleobiektyw do fotografii portretowej - 135mm
Obiektyw 135mm to świetny wybór dla portretów, szczególnie gdy zależy nam na uzyskaniu efektu „compression”, czyli spłaszczania tła. Dzięki dłuższej ogniskowej, obiektyw ten pozwala fotografowi utrzymać większą odległość od modela, co przekłada się na naturalniejsze wyeksponowanie rysów twarzy i twórcze oddzielenie portretowanej osoby od tła.
Jakość uzyskiwanego bokeh przy 135mm jest wyjątkowa, tło staje się pięknie rozmyte, co sprawia, że model staje się głównym punktem obrazu, a cała kompozycja nabiera elegancji i głębi. Dodatkowo, dłuższa ogniskowa minimalizuje zniekształcenia, które mogą występować przy szerszych obiektywach, zachowując naturalny wygląd twarzy.
Obiektyw 135mm jest także doskonały do portretów w plenerze, ponieważ umożliwia uchwycenie subtelnych szczegółów z większej odległości, nie zakłócając naturalnego komfortu modela. Dzięki temu idealnie nadaje się do bardziej artystycznych i profesjonalnych ujęć portretowych.
Obiektyw do fotografii portretowej o ogniskowej 135mm - przykłady:
- Canon EF 135mm f/2L USM
- Sony FE 135mm f/1.8 GM
- Nikon AF-S 135mm f/2D DC
- Sigma 135mm f/1.8 DG HSM Art
- Tamron 135mm f/1.8 Di VC USD
- ZEISS Batis 2.8/135
5. Elastyczność zooma - obiektywy 70-200mm F/2.8
Choć obiektyw taki ma światło "tylko" na poziomie F/2.8 to oferuje wspaniałe rozmycie tła. Jak wiadomo, im dłuższa ogniskowa, tym płytsza głębia ostrości. Tym samym przy 200mm zyskujemy naprawdę mocne i przyjemne rozmycie tła.
Poza tym jest to zoom. Daje dużą elastyczność w kadrowaniu. Często nawet przy portretach bywa to bardzo duże udogodnienie. Przy dłuższych ogniskowych (np. 200mm) tło wydaje się bliżej modela, co daje bardzo estetyczny efekt i pomaga w tworzeniu obrazów o profesjonalnym wyglądzie. Obiektyw typu 70-200 doskonale nadaje się również do fotografii sportowej, reportażowej czy też sesji zdjęciowych psów.
Obiektyw do fotografii portretowej o ogniskowej 70-200 - przykłady:
- Canon RF 70-200mm f/2.8L IS USM
- Sony FE 70-200mm f/2.8 GM OSS II
- Nikon Z 70-200mm f/2.8 VR S
- Sigma 70-200mm f/2.8 DG OS HSM Sports
- Tamron 70-200mm f/2.8 Di VC USD G2
- Fujifilm XF 50-140mm f/2.8 R LM OIS WR (dla systemu APS-C)
6. Jeszcze dłuższa ogniskowa do portretu?
Obiektyw do fotografii portretowej o ogniskowej 400mm i więcej? Tak, to ma sens i daje całkiem ciekawe efekty. Robiłem kiedyś sesję portretową przy pomocy Sony FE 200-600 mm f/5.6-6.3 G OSS. Korzystałem wówczas z ogniskowych rzędu 500 czy 600mm. Odległość od modela była spora. Dzięki temu osoba portretowana może na chwilę zapomnieć, iż uczestniczy w sesji zdjęciowej. Daje jej to ogromną swobodę i powodować może ciekawe ujęcia. Taka sesja z ograniczonym pozowaniem.
Poza tym tak długa ogniskowa daje mocną izolację od tła nawet w przypadku przysłon rzędu F/6.3. Sprawia to, że na zdjęciu pojawia się bardzo miękkie i kremowe rozmycie tła, co sprawia, że tło staje się prawie nierozpoznawalne, a portret zyskuje niezwykłą głębię i trójwymiarowość.
Ponadto takie portrety potrafią być bardzo nietypowe, gdyż mało kto obiektywów do fotografii dzikich zwierząt używa w sesjach portretowych. Tło wygląda zupełnie inaczej niż zwykle.

600mm jako obiektyw do fotografii portretowej? Ten eksperyment okazał się udany!
Obiektyw do fotografii portretowej dla matryc APS-C
Fotografia portretowa w systemach APS-C wymaga innego podejścia do wyboru obiektywów niż w przypadku pełnej klatki. Kluczową kwestią jest tzw. ekwiwalent ogniskowej, który pozwala przeliczyć rzeczywistą ogniskową obiektywu dla mniejszych matryc APS-C. Dlatego też obiektyw do fotografii portretowej w formacie APS-C może być "krótszy".
Dlaczego ogniskowe 50-60mm sprawdzają się w APS-C?
- Kompresja perspektywy: Dzięki ogniskowym w zakresie 50-60mm (ekwiwalent 75-90mm) twarz modela zachowuje naturalne proporcje, a detale są podkreślone w subtelny sposób.
- Rozmycie tła (bokeh): Jasne obiektywy, takie jak f/1.4 czy f/1.2, pozwalają uzyskać piękne rozmycie tła, nawet przy mniejszej matrycy.
- Wszechstronność: Obiektywy w tym zakresie sprawdzają się zarówno w fotografii portretowej, jak i detali czy zdjęć całej sylwetki.
Jaką ogniskową polecam jeśli chodzi o obiektyw do fotografii portretowej dla formatu APS-C? Myślę, że 56mm będzie idealnym wyborem, ponieważ:
- idealny zakres ogniskowej dla portretów (ekwiwalent 85mm),
- dużą jasność, która pozwala na fotografowanie w trudnych warunkach oświetleniowych,
- piękne rozmycie tła, które dodaje zdjęciom charakteru.

To zdjęcie wykonałem znakomitym obiektywem do fotografii portretowej - FujiFilm Fujinon XF 56 mm f/1.2 R II WR





