Jak fotografować góry w sposób ciekawy?
Góry to "przeciwnik" dość kapryśny. Fotografując je można osiągnąć efekty spektakularne. Mogą one również przysporzyć wielu problemów i mocno zniechęcić do dalszej fotografii. Często powtarzam, że nie zawsze to, co jest piękne dla oka również w kadrze takim będzie. W tym przypadku zasada ta daje o sobie znać wyjątkowo często. Jak zatem fotografować góry?
Choć Sudety nie mają srebrzystych skalistych szczytów, to ich piękno również może stanowić doskonały materiał na udane zdjęcie. Są one niesamowicie zróżnicowane.
1. Góry fotografuję teleobiektywem
W tym poradniku skupię się na fotografowaniu na dłuższych ogniskowych. W powszechnej opinii domyślnym instrumentem do fotografii pejzażowej jest obiektyw o szerokim kącie widzenia. Osobiście uwielbiam dokumentować piękno natury przy pomocy teleobiektywu. Tak też jest w sytuacjach, gdy fotografuję góry. Zdarzają się pewne wyjątki, lecz w większości przypadków w starciu z górami wytaczam swoje najcięższe działo. Dawniej był to obiektyw Sony FE 200-600mm f/5.6-6.3 G OSS (sprawdź ceny), a obecnie Tamron 150-500 mm F/5-6.7 Di III VC VXD Fujifilm (sprawdź ceny). Nieco rzadziej używam innego tele zooma, a mianowicie Fujinon 50-140mm F/2.8 LW WR (sprawdź ceny). Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, iż fotografuję aparatem z matrycą APS-C, a więc obiektywy Tamron i Fujinon mają ekwiwalenty dla pełnej klatki odpowiednio: 225-750mm oraz 75-210mm.
Dzięki zastosowaniu ogniskowej 500mm na matrycy APS-C mogę uchwycić bardzo ciekawe górskie detale, np. bardzo kolorowe drzewa wiosną
Chcesz robić lepsze zdjęcia?
Indywidualny kurs fotografii
2. Światło jest najważniejsze!
Jak fotografować góry, by uniknąć rozczarowania? Przede wszystkim rób zdjęcia w odpowiednim świetle. Ono ogólnie jest w fotografii kluczowe. Jednak w górach stanowi ono kluczowy warunek. Z dobrym światłem będzie świetnie, a ze złym wyjdzie tragedia. Sudety są górami zalesionymi, bez skalistych szczytów. Tym samym światło w ich przypadku ma jeszcze większe znaczenie.
Z całą pewnością fotografowanie gór podczas zachodu słońca nie jest dobrym pomysłem. Są one wówczas wielkimi ciemnymi plamami. Często dla naszego oka sam moment jest piękny, lecz w kadrze wygląda to strasznie. Wszelkie próby fanatycznego wyciągania cieni czy fotografowanie techniką HDR przynoszą efekt bardzo niekorzystny.
Jak fotografować góry w odpowiednim świetle? Osobiście mam na to swój sposób, który jest dość prosty. W większości przypadków fotografuję, mając słońce za plecami. Słowo "plecy" jest tutaj kluczowe, bowiem czekam aż złocista kula osiągnie nieco mniejszy poziom wysokości. Mocne słońce, które ostro świeci z góry jest wielce niewskazane w niemal każdym rodzaju fotografii. Ważne jest, aby na niebie znajdowały się chmury, które w ciekawy sposób modelują światło.
Fotografowanie pod światło również ma sens, ale są to przypadki rzadsze. Czasem słońce bardzo ciekawie rzuca wiązkę światła na określony fragment otoczenia. Dzieje się tak, gdy przebija się ono przez jakąś dziurę w chmurach.
Jak fotografować góry to tylko w odpowiednim świetle. Tutaj mamy piękne niebo nad szczytami, które przez światło traktowane są dość wybiórczo. Dzięki temu zdjęcie ma swój klimat. Słońce nie było idealnie za plecami. Rzekłbym, że głaskało mnie po prawym ramieniu.
Słońce niczym latarnia uliczna rzuca ciekawą wiązkę światła. Uwielbiam tego typu sytuacje. Zdjęcie wykonane dokładnie dwie godziny przed zachodem słońca w jednym z ostatnich dni maja. Zatem było ono już w miarę nisko.
3. Linie, kształty i warstwy
Jak wspominałem wcześniej, panoramy Sudetów są mocno zróżnicowane. Daje nam to możliwość tworzenia bardzo ciekawych kompozycji. Do dyspozycji różne linie, ciekawe kształty oraz warstwy, które pod wpływem słońca uwidaczniają się jeszcze mocniej.
Listopad i moment tuż po wschodzie słońca. Światło boczne doskonale doświetla górskie lasy. Do tego skośne linie, które dodają dynamiki, a w tle pasma górskie, które stanowią ciekawe, warstwowe tło.
Wyraźna linia drzew od razu przykuła mój wzrok. Odleglejsze obszary są mniej doświetlone, co tworzy warstwy.
4. Fotografuj ciekawe zjawiska
Jak fotografować góry w sposób ciekawy? Szukaj ciekawych zjawisk! Przede wszystkim są to różnego rodzaju mgły. Niedawno na blogu pisałem o tym jak fotografowałem górski las we mgle. Warto podejść do tego kreatywnie oraz szukać ciekawych sposobów na ujęcie tej sceny w kadrze. W fotografii zamglonych gór teleobiektyw przydaje się szczególnie. Z dwóch powodów. Przede wszystkim wszelkiego rodzaju mgły najlepiej fotografować z dystansu. Ponadto im węższy kąt widzenia, tym więcej scen, które można uchwycić w obiektywie.
Jak fotografować góry, by stworzyć klimatyczny kadr? Magia górskiego lasu we mgle. Dzięki temu, że to góry drzewa układają się rzędami ponad sobą, nie zasłaniając się.
Czasem sytuacja staje się naprawdę zaskakująca. W tym przypadku po obfitym deszczu od razu wyszło ostre słońce. Było to późne popołudnie i kąt padania światła był odpowiedni, by podświetlić w ciekawy sposób szybko lecące mgły.
Przepis na zdjęcie: Górski las okryty mgłą
Górski las okryty mgłą to motyw fotograficzny pełen magii i tajemniczości. Z tego powodu uwielbiam obfite opady deszczu.
5. Szukaj ciekawego nieba
Niebo w fotografii krajobrazu odgrywa niezwykle istotną rolę, gdyż budować może całą narrację. Fotografia w zależności od nieba może mieć wydźwięk dramatyczny lub beztroski. Tak jest również w przypadku fotografii górskiej. Zjawisko to nabiera na sile, gdy fotografujemy ze słońcem za plecami. Jeśli chmury nad górami mają spójny charakter z tym jak działa na nie światło, które uderza z drugiej strony, to obraz staje się wyjątkowo ciekawy.
Kolejną ważną rzeczą jest kadrowanie. Jeśli niebo jest warte uwagi to ustaw horyzont na 1/3 wysokości kadru. Gdy jest jakieś, ale nie ma szału to linia horyzontu powinna znaleźć się na wysokości 2/3. Z kolei gdy nic się na nim nie dzieje to niech góry wypełnią kadr.
To dramatyczne niebo było tak piękne, że zdecydowałem się właśnie jemu poświęcić większą część kadru.
6. Jak fotografować góry jako ciekawe tło?
Górski pejzaż jest tak zjawiskowy, że może również służyć za zjawiskowe tło. Zwłaszcza w sytuacji, gdy temat naszego zdjęcia nie pokrywa zbyt dużego obszaru kadru. Wówczas umieszczenie gór w tle jest swego rodzaju ratunkiem. Chociażby w fotografii zwierząt czy ptaków. Góry mogą stanowić również ciekawe tło dla architektury. Wówczas uzyskujemy dość ciekawy kontrast, który stanowi budownictwo i natura.
Sposób na to jak fotografować góry w ciekawy sposób. Przelot żurawia z górami w tle. Czysta poezja i sposób na uratowanie kadru, którego ptak stanowi małą część.
Wieża ratusza w Bystrzycy Kłodzkiej uchwycona z mało popularnej perspektywy
7. Drobny, ale istotny detal buduje charakter całego zdjęcia
Często dzieje się tak, że coś zajmującego mały obszar kadru tworzy cały jego charakter. W przypadku gór mogą to być obiekty architektoniczne, które mają znaczenie historyczne lub (pop)kulturowe dla miejsca, w którym właśnie fotografujesz góry. Drobny detal, a różnica kolosalna...
Jak fotografować góry w sposób wyrazisty? Umieść w kadrze punkt, który jest istotny dla ludzi. W tym przypadku mamy wieżę widokową na Śnieżniku. Szczyt ten jest mekką turystów i dumą mieszkańców. Kadr oczywiście nie miałby sensu, gdyby nie spektakularne niebo.
O kulisach powstawania tego zdjęcia pisałem w tym artykule. Widzimy na nim sanktuarium Maria Śnieżna w niesamowicie pięknie oświetlonej scenerii.
8. Zachód słońca nad górami
Co prawda pisałem, że celowanie obiektywem w Sudeckie wzgórza podczas zachodu może być bez sensu, ale... Z racji, iż często Sudety porośnięte są lasami, można stworzyć coś ciekawego. Jak fotografować góry podczas zachodu słońca? Tutaj im dłuższa ogniskowa tym lepiej. Jednym z moich ukochanych motywów fotograficznych jest tarcza słoneczna, która wisi nad grzbietem góry. W tym przypadku nie zawsze musi być tak łatwo. Słońce bowiem jest potężnym źródłem światła i wielokrotnie próby zrobienia takiego zdjęcia kończyć się mogą niepowodzeniem.
Sytuację ułatwia fakt, iż wiele bezlusterkowców oferuje możliwość fotografowania z ekstremalnie krótkim czasem naświetlania. Wówczas nie zachodzi konieczność używania przysłon rzędu F/32, co i tak mija się z celem, gdyż zabija to jakość.
To zdjęcie powstało, gdyż FujiFilm X-H2 pozwolił mi użyć czasu 1/23 000s. Do tego najniższa bazowa czułość, a więc ISO 125. Przysłona dzięki temu miała wartość rozsądną - F/11. Interesowało mnie jedynie to, by słońce nie było przepalone. Drzewa i tak miały pozostać smoliście czarne.
Kilka dni wcześniej również polowałem na kulę słoneczną nad tymi samymi drzewami. Niestety nie miałem tyle szczęścia i żadnym sposobem nie udało uniknąć się przepalonego słońca. Jednak gdy schowało się ono za górą udało mi się ustrzelić taki oto kadr. Lecący samolot dodał wyrazistości.
Jak fotografować góry - podsumowanie
Jeśli miałbym wskazać jedną rzecz, która najbardziej zmieniła moje podejście do fotografii górskiej, byłby to teleobiektyw. Pozwala on nie tylko przybliżyć odległe szczyty, ale przede wszystkim pokazać relacje między poszczególnymi planami krajobrazu, skompresować perspektywę i wydobyć detale niewidoczne przy szerokim kącie.
Niezależnie od używanego sprzętu warto pamiętać o najważniejszych zasadach: planowaniu wyjazdu, obserwowaniu światła i pogody, budowaniu kompozycji, wykorzystywaniu pierwszego planu, świadomym doborze ogniskowej, fotografowaniu o odpowiedniej porze dnia, szukaniu warstw i głębi w krajobrazie oraz cierpliwym oczekiwaniu na najlepsze warunki. To właśnie połączenie tych elementów sprawia, że zdjęcia gór przestają być zwykłymi widokówkami i zaczynają opowiadać historię miejsca.
Góry nie uciekają. Warto wracać w te same lokalizacje wielokrotnie, bo często najlepsze zdjęcie powstaje nie podczas pierwszej wizyty, ale wtedy, gdy trafisz na wyjątkowe światło, mgłę lub warunki atmosferyczne, które całkowicie zmieniają charakter znanego krajobrazu.
