Jak fotografować URBEX kreatywnie?
W fotografii zawsze kieruję się zasadą, w myśl której chcę, aby moje zdjęcia wyglądały inaczej niż u każdego zwiedzającego. Tyczy się to przede wszystkim miejsc powszechnie fotografowanych. Jednak na pytanie "jak fotografować URBEX?" odpowiadam podobnie, a więc: tak jak nie robią tego inni.
Światło to podstawa!
To stwierdzenie wydaje się być banałem, który może powiedzieć każdy. Jednak z całą pewnością nie są to puste słowa. Odpowiednie wykorzystanie światła (jeśli ono w ogóle dociera) to najważniejsza kwestia. Jeśli chcesz wiedzieć jak fotografować urbex, zacznij od panowania nad światłem.
Jak fotografować urbex, by zbudować klimat? Widziałem tę plamę światła z daleka. Mocno mnie zaciekawiła. Gdyby nie ona, zdjęcie to nie przedstawiałoby nic bardziej ciekawego...
No dobrze, ale co konkretnie z tym światłem podczas fotografowania na urbexie? Przede wszystkim szukaj ciekawych świateł. Docierające z różnych kierunków promienie słońca potrafią stworzyć prawdziwy spektakl. Bardzo często światło rysuje ciekawe wzory, podkreśla tekstury. Mocne światło to też głęboki cień. Wówczas masz możliwość wyróżnienia istotnego fragmentu kadru.
Światło i cień dodają również dramaturgii. Ta jest niezwykle wskazana przy fotografowaniu opuszczonych miejsc. Zauważ jak to wygląda na filmach. W różnych mrocznych miejscach światło przebija się przez różne otwory, okna, drzwi. Tworzy tym samym pewną narrację.
Zdjęcie to nie jest jakimś arcydziełem sztuki fotograficznej, lecz dzięki liniom światła nabiera dynamiki
Gwiazdka słoneczna była dla mnie największym motywem do wykonania tego zdjęcia. Raziło mnie słońce, więc wiedziałem, że jakiś prześwit w konstrukcji dachu może dać mi.... gwiazdkę z nieba!
Jak fotografować URBEX, by było ciekawie?
Przede wszystkim kombinuj! Kompozycja, perspektywa i omawiane powyżej światło. Te trzy elementy są kluczowe. Samo pokazanie miejsca i jego zawartości jest nudne. Porównajmy to do fotografii krajobrazu czy architektury. Wiele osób robi dokładnie takie same zdjęcia danych miejsc. Są to znudzenia identyczne, wykonane z tych samych punktów. Grupa turystów obok siebie z wyciągniętymi telefonami...
Choć ta dzika trawa przez wielu pozostałaby niezauważona, od razu zwróciłem na nią uwagę. W tym miejscu światło pięknie podświetla roślinę, a także rant muru, który jest w nieostrości. Jest to świadome budowanie kadru.
Ty bądź jak ten jeden z nich, który robi to inaczej; kuca zamiast stać, robi kadr poziomy zamiast pionowego...itp. Większość ludzi podczas eksploracji opuszczonych miejsc fotografuje pospiesznie, idzie na ilość. Jak najwięcej zdjęć danego miejsca, które wykonane są w sposób do bólu dokumentalny. Ty bądź artystą!
No dobrze, ale jak fotografować URBEX inaczej niż tłum?
- Szukaj nieoczywistych detali. Bardzo często podczas takich wypadów ludzie nie zwracają większej uwagi na to, co potrafi wzmocnić siłę reportażu. Często nieoczywiste detale potrafią zachwycić bardziej niż plan ogólny.
Jeden ze słupów podpierających konstrukcję. Odpowiednie światło sprawia, iż detale są nieco bardziej widoczne i nabierają mocnego charakteru.
- Szukaj linii. O sile linii pisałem w artykule na temat kompozycji kadru. W fotografii miejsc opuszczonych również możemy opierać naszą kompozycję na liniach. Dodają one dynamiki i charakteru. Często również one budują klimat fotografii.
- Zabawa ekspozycją. Jak fotografować urbex, by zbudować mroczny klimat? Podczas mojej ostatniej eksploracji większość zdjęć wykonałem z wartością -2EV. Po części po to, by chronić mocno doświetlone partie kadru. Inna sprawa, że pomiar światła często wariuje podczas fotografowania w tego typu wnętrzach.
Tutaj wspaniałą robotę zrobiło słońce. Mocne światło, które pada prostopadle do osi obiektywu sprawiło, że zdjęcie nabrało trójwymiaru. Jest przestrzennie, ale i nieco mrocznie.
- Szukaj ciekawych obramowań. Ramki to również mocny środek wyrazu. Pomagają budować kadr w oparciu o warstwy. To również dodaje dynamiki. Niektóre obramowania wręcz mówią...
To zdjęcie ilustruje większość przytoczonych przeze mnie porad. Obramowanie, światło, kontrast. To zdjęcie do mnie mówi. Dziura w murze ponurej ruiny, przez którą widać domostwo, nad którym góruje radosne słońce.
Tutaj również celowo używam ramki jako swego rodzaju wstępu do właściwej części kadru
- Fotografuj przez otwory. Czasem nie mamy możliwości wejścia do danego budynku lub pomieszczenia. Warto spróbować wcisnąć obiektyw tam, gdzie nie możemy wejść. Poniższe zdjęcie wykonałem przez dziurę w drzwiach.
Ten kadr wykonałem dzięki temu, że włożyłem obiektyw w dziurę w murze. Być może dałoby się tam wejść inną drogą, np. przez okno. Z całą pewnością warto unikać ryzyka, gdy mamy możliwość wykonania kadru przez jakiś otwór.
Jaki obiektyw zabrać ze sobą na URBEX?
Wśród pytań o to jak fotografować URBEX nie może zabraknąć tych o optykę. Zdecydowanie polecam "standardowe zoomy". Mam na myśli obiektywy zmiennoogniskowe, których ekwiwalent ogniskowej odpowiada 24-70mm lub 24-105mm. Często zdarzyć się może, iż potrzebne są krótsze ogniskowe. Wiele zależy od miejsca. W moim przypadku był to Tamron 17-70mm F/2.8 z mocowaniem Fuji (sprawdź ceny). Obiektyw ten to odpowiednik pełnoklatkowego 24-105mm. Doskonale sprawdza się w terenie.
Doskonałym uzupełnieniem będzie makro lub inny obiektyw, który ma zdolność ogniskowania z bliska. Czasem zdarzyć się może, iż jakiś mały detal okaże się godny pokazania w jak największej skali.
Jak fotografować URBEX to tylko w RAW!
Generalnie fotografowanie w RAW-ie polecam przy każdej okazji. Dostajemy wówczas ogromne pole manewru w edycji fotografii. Decydujesz Ty, a nie algorytm Twojego aparatu. Przede wszystkim RAW ma ogromne znaczenie w fotografowaniu urbexu z powodu świateł i cieni. Na powyższych zdjęciach widać, że warunki były mocno wymagające dla matrycy. Szeroka rozpiętość tonalna sceny szczególnie wymaga pracy w formacie RAW.
Statyw może okazać się wyjątkowo pomocny
Często podczas eksploracji panuje ciemność lub po prostu jest mało światła. Wtedy na ratunek przybywa statyw. Wówczas nie przejmujesz się czasem naświetlania, nie podnosisz ISO do wysokich wartości. O statywie zawsze mówię, iż jest to również moje narzędzie kompozycji kadru. Dzięki niemu mogę na spokojnie zbudować całość tak, by cała geometria obrazu była wyrazista i prawidłowa.
Nie każdy statyw musi być duży. Jeśli samo zabranie ze sobą statywu może okazać się dość wymagające to... Skorzystaj z mini statywu. Na rynku dostępne są miniaturowe statywy, które w przypadku lekkiej optyki doskonale się sprawdzają. Ich główne zastosowanie to makro, ale i w urbeksie mogą okazać się niezastąpione. Jednym z nich jest świetny Manfrotto Pixi (sprawdź cenę).
Znaki czasu
Jak fotografować urbex, by całość stanowiła kompletną opowieść? Szukaj czegoś, co nazwać można "znakiem czasu". W wielu ciekawych relacjach widuję przedmioty, które zamiast słów doskonale pokazują, iż miejsce opuszczone zostało lata temu. Mogą to być opakowania po produktach spożywczych czy też bardzo stare wydania czasopism. Ciekawy detal uchwyciłem podczas wizyty w rodzinnej Częstochowie...
Najciekawszym jest fakt, iż książka ta leżała na zewnątrz. Spójrzcie na datę wydania - 1909!
Jak fotografować URBEX - pozostałe kwestie
Odpowiedź na pytanie "jak fotografować urbex" jest złożona i warto poruszyć kwestie, które nie są czysto fotograficzne. Eksploracja opuszczonych miejsc to coś innego niż zwykłe wyjście na zdjęcia.
Bezpieczeństwo przede wszystkim!
W przypadku fotografowania urbexu bardzo istotna jest odpowiednia organizacja. Wiele jednak zależy od celu wycieczki. Z racji, iż zawsze najważniejsze jest bezpieczeństwo warto odpowiednio podejść do tego tematu.
- Nie chodźcie sami! Dodatkowa para (lub kilka par) oczu może pomóc zauważyć potencjalne zagrożenie. Z kolei w razie jakiegoś problemu lepiej nie zostawać z nim w pojedynkę. Druga osoba może udzielić pomocy lub ją wezwać
- Kontakt z "bazą". Najlepiej powiadomić zaufaną osobę o planowanym urbexie. Jeszcze lepiej to - w miarę możliwości - pozostawać w kontakcie. Jeśli np. zawalenie stropu czy zarwanie podłogi zagrozi wszystkim uczestnikom takiego tripa to warto, by w razie braku kontaktu zaufana osoba wezwała pomoc.
- Uważaj na zwierzęta! Opuszczone budynki bywają siedliskiem bezdomnych zwierząt. Dzikich lub zdziczałych. Z tego względu należy zachować szczególną ostrożność. Dobrze jest mieć to wcześniej na uwadze, a co za tym idzie ewentualny plan obrony przed atakiem.
- Zagrożenia zdrowia. Urbex to nie tylko ryzyko zawalenia budynku. W miejscach takich istnieje ryzyko porażenia prądem czy zatrucia środkami chemicznymi.
Niezbędne wyposażenie
Oprócz aparatu, niezbędnych obiektywów czy statywu należy zaopatrzyć się w inne bardzo ważne przedmioty. Ten akapit doskonale uzupełnia się z poprzednim, gdyż to właśnie różne zagrożenia warunkują konieczność zabrania ze sobą następujących rzeczy.
- Latarka czołowa i zapasowa latarka. Zapewniają stałe źródło światła i pozwalają bezpiecznie poruszać się w ciemnych wnętrzach.
- Zapas baterii i powerbank. Chronią przed utratą energii w kluczowym momencie, gdy telefon i latarka przestają działać.
- Rękawice robocze. Zabezpieczają dłonie przed szkłem, rdzą i ostrymi elementami.
- Maska przeciwpyłowa FFP2 lub FFP3. Chroni drogi oddechowe przed kurzem, pleśnią i szkodliwymi cząstkami.
- Mini apteczka. Umożliwia szybkie opatrzenie drobnych ran i zwiększa bezpieczeństwo w terenie.
- Woda lub bidon. Pozwala utrzymać odpowiednie nawodnienie podczas długiej eksploracji.
- Solidne obuwie. Zapewnia przyczepność i stabilność na śliskim oraz nierównym podłożu.
- Długie spodnie i odzież ochronna. Chronią przed zadrapaniami, zabrudzeniami i przypadkowymi skaleczeniami.
- Chusteczki lub ręczniki papierowe. Pomagają utrzymać higienę i szybko oczyścić ręce lub sprzęt.
- Żel antybakteryjny. Pozwala zadbać o higienę po kontakcie z zabrudzonymi powierzchniami.
Jak fotografować URBEX - kwestie etyczne
Etyka urbexu. Urbex to nie tylko eksploracja i fotografia, ale także odpowiedzialność za miejsca, które odwiedzasz, dlatego warto kierować się zasadami, które chronią te przestrzenie przed zniszczeniem i nadmierną ingerencją.
- Nie zabieraj niczego. Każdy przedmiot pozostawiony w opuszczonym miejscu jest częścią jego historii i klimatu, dlatego nie powinno się go wynosić.
- Niczego nie niszcz. Nawet drobne działania, jak przesuwanie przedmiotów czy otwieranie siłą drzwi, mogą bezpowrotnie zmienić charakter miejsca.
- Nie ujawniaj dokładnych lokalizacji. Publiczne podawanie adresów często prowadzi do wandalizmu, kradzieży i dewastacji.
- Nie ingeruj w aranżację sceny. Tworzenie „sztucznych” kadrów przez przestawianie elementów zaburza autentyczność miejsca.
- Dbaj o wizerunek urbexu. Twoje działania wpływają na to, jak cała społeczność jest postrzegana przez innych.
